Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik, 26 Mart 2010 tarihli ve 27533 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış ve 1 Nisan 2010'da yürürlüğe girmiştir (Madde 34). Güncel metin dört değişikliği içerir: 11 Mart 2015 (29292), 26 Aralık 2019 (30990), 19 Mart 2021 (31428) ve 24 Haziran 2022 (31876). Yönetmelik, düzenli depolama tesislerinin kurulması, işletilmesi, kapatılması ve atık kabulüne ilişkin teknik ve idari kuralları belirler (Madde 1).
Düzenli depolama tesisleri nasıl sınıflandırılır?
Tesisler, Ek-2'deki sınır değerlere göre I., II. ve III. sınıf olarak ayrılır. Belediye atıkları II. sınıf düzenli depolama tesisinde bertaraf edilir; III. sınıf tesislerde yalnızca inert atıklar depolanır (Madde 5, 10). Tesis sınırlarının yerleşim birimlerine uzaklığı I. sınıf tesisler için en az bir kilometre, II. ve III. sınıf tesisler için en az iki yüz elli metredir (Madde 15). Depo tabanında sınıfa göre geçirimsizlik tabakası ve sızıntı suyu toplama sistemi kurulur (Madde 16).
Hangi atıklar düzenli depolama tesisine kabul edilmez?
Sıvı atıklar, patlayıcı, aşındırıcı, oksitleyici, yüksek derecede tutuşan veya yanıcı özellikteki atıklar, ön işleme tabi tutulmamış enfeksiyon yapıcı tıbbi atıklar, Ömrünü Tamamlamış Lastikler Yönetmeliği kapsamındaki kullanılmış lastikler ve Ek-2'deki kabul kriterlerini sağlamayan diğer atıklar kabul edilmez (Madde 9). Atıklar, kabul kriterlerini sağlamak için seyreltilemez veya karıştırılamaz. Pratik fayda sağlanamayan ve teknik olarak değerlendirilemeyen inert atıklar hariç, atıklar ön işleme tabi tutulmadan kabul edilmez (Madde 10).
Atık kabulünde üç aşamalı kontrol nasıl işler?
Atığın temel özellikleri sevkiyattan önce tanımlanır ve nitelendirilir; uygunluk testleriyle hangi sınıf tesise gidebileceği belirlenir; tesise gelen atık için doğrulama testleri yapılır (Madde 18). Atık sahibi, atığın kaynağı, kodu, bileşimi ve analiz sonuçları gibi bilgileri tesis işletmecisine vermek ve bunların doğruluğundan sorumlu olmak zorundadır (Madde 19). Ek-2 analizleri beş yıl geçerlidir; atığın üretildiği proseste, hammaddede veya katkı maddesinde değişiklik olursa analiz bir ay içinde yenilenir (Madde 10). İşletmeci, taşıma lisansı olmayan veya Bakanlıkça kayıt altına alınmamış araçları kabul etmez ve durumu il müdürlüğüne bildirir; kabul edilmeyen atıkları 24 saat içinde il müdürlüğüne bildirir; atık bilgilerine ilişkin kayıtları en az beş yıl saklar (Madde 18).
Lisans, işletme ve kapatma sonrası yükümlülükler nelerdir?
Tesis için belediyeden alınan izin veya ruhsat üzerine Bakanlıktan lisans alınır; süreç fizibilite raporu, ÇED olumlu kararı, proje onayı ve geçici faaliyet belgesi aşamalarından geçer (Madde 11-12). İşletmeci, ölçüm ve analiz sonuçlarını bir yılı aşmayacak periyotlarla Bakanlığa raporlar; I. sınıf tesislerde üçüncü kişilere karşı mali sorumluluk sigortası yaptırılır (Madde 13). Mühendis olan saha görevlileri Mesleki Yeterlilik Belgesi alır. Biyobozunur atık kabul eden tesislerde depo gazı toplanıp enerji üretiminde kullanılır, ekonomik değilse meşalede yakılır (Madde 8). I. ve II. sınıf tesislerin bulunduğu alanlar hizmet süresi dolduktan sonra en az otuz yıl izlenir ve denetlenir (Madde 27).
İmha ve geri dönüşüm açısından ne anlama gelir?
Düzenli depolama, atık yönetim hiyerarşisinde son seçenektir: atığın geri kazanılabilir olması halinde önce ön işlem veya geri kazanım değerlendirilmelidir. Atık sahibi işletme, atığını depolama tesisine göndermeden önce analizleri yaptırmak ve doğru sınıf tesisi belirlemek zorundadır. Atığı imha edecek firmalar için bu, ön işlem ve kabul kriterlerinin sevkiyat planına dahil edilmesi anlamına gelir. Tehlikeli atık kabulünde Atıkların Karayolunda Taşınmasına İlişkin Tebliğ hükümleri de uygulanır (Madde 18).
Uygulamada nelere dikkat edilmelidir?
Aykırılıkta Çevre Kanununun ilgili maddeleri uygulanır (Madde 32). Asbest içeren inşaat atıkları ve diğer asbest atıkları II. sınıf tesislerde, belirli koşullarla ayrı hücrede depolanabilir; jips esaslı atıklar için de özel hükümler vardır (Madde 30). Atık gönderen işletmeler analiz raporunun geçerlilik tarihini, taşıyıcı lisansını ve alındı makbuzlarını takip etmelidir.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya mali görüş yerine geçmez. Bağlayıcı metin için mevzuat.gov.tr'yi esas alınız. Kurumunuza özel değerlendirme için Scrap uzmanlarıyla görüşün.