Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesi Genel Tebliği

Geri Kazanım Katılım Payı Beyannamesi Genel Tebliği (Sıra No: 1), Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 4 Nisan 2019 tarihli ve 30735 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Tebliğ, 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun Ek 11. maddesine dayanır ve Kanuna ekli (1) sayılı listedeki ürünler için ödenecek geri kazanım katılım payının (GEKAP) beyanı ile tahsiline ilişkin usul ve esasları belirler. Tebliğ 5 Şubat 2020 (31030) ve 22 Mart 2020 (31076) tarihli Resmî Gazetelerde değiştirilmiştir.

GEKAP beyannamesini kim verir?

Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olsun ya da olmasın, plastik poşet satan tüm satış noktaları ile listedeki diğer ürünleri piyasaya sürenler ve ithal edenler beyannameyi elektronik ortamda göndermek zorundadır (Madde 4). Beyannamenin verileceği vergi dairesi, gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri için bağlı olunan vergi dairesi; mükellefiyeti olmayan gerçek kişiler için yerleşim yeri, diğerleri için kanuni merkez veya iş yeri vergi dairesidir (Madde 5).

Beyan dönemi içinde poşet satışı ya da ürün piyasaya arzı bulunmasa bile beyanname verilir ve “beyan edilecek geri kazanım katılım payı bulunmamaktadır” seçeneği işaretlenir (Madde 4/7).

Beyan ve ödeme süreleri nasıldır?

Beyan dönemleri 2020 yılında altı aylık, 2021’den itibaren üç aylıktır (Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz-Eylül, Ekim-Aralık). Beyanname, ilgili dönemi izleyen ayın son günü saat 23.59’a kadar gönderilir; son gün resmî tatile denk gelirse süre izleyen ilk iş gününe uzar. Tahakkuk eden katılım payı, beyannamenin verildiği ayın sonuna kadar ödenir (Madde 4 ve 8).

Çevre Kanunu’nun Ek 11. maddesi kanuni süreyi, ürünün piyasaya sürüldüğü veya ithal edildiği tarihi izleyen ayın yirmi dördüncü günü olarak belirler ve Hazine ve Maliye Bakanlığına bu süreleri bir ayı geçmeyecek şekilde yeniden belirleme yetkisi verir. Tebliğdeki dönem ve süre düzenlemesi bu yetkiye dayanır.

Beyanname nasıl gönderilir ve onaylanır?

Beyannameler Gelir İdaresi Başkanlığının e-beyanname sistemi üzerinden gönderilir. Mükellefler kendileri gönderebilir; aracılık yetkisi olan meslek mensupları veya Defter-Beyan Sistemi yetkisi bulunan meslek odaları da gönderebilir (Madde 6 ve 7). Vergi mükellefiyeti bulunmayanlar Tebliğ ekindeki talep formuyla vergi dairesine başvurarak kullanıcı kodu alır.

Sistem beyannameyi ön kontrolden geçirir; hata varsa gönderen kişiye bildirilir. Onay verildiği anda beyanname verilmiş sayılır ve tahakkuk fişi düzenlenir (Madde 8). Ödeme vergi daireleri, PTT, anlaşmalı bankalar veya Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesi üzerinden yapılabilir.

Geç, eksik veya hatalı beyanda ne olur?

Süresinde beyan edilip ödenmeyen katılım payı için ödeme emri düzenlenir ve vadeden itibaren gecikme zammı uygulanır; bilgi Bakanlıkla da paylaşılır (Madde 9). Süresinde beyan edilmediği veya eksik beyan edildiği Bakanlıkça saptanırsa ilgiliye tebliğden itibaren bir ay içinde ödeme yazısı gönderilir ve gecikme zammı oranında faiz uygulanır (Madde 10). Süresinden sonra beyanda da katılım payı beyan tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir; vergi dairesi durumu Bakanlığa bildirir ve Kanunun 20. maddesinin (z) bendindeki ceza, ödenmeyen payın yüzde 20’si olarak uygulanır (Madde 11).

Hatalı veya eksik beyan, düzeltme beyannamesiyle düzeltilir (Madde 12). Yönetmelikteki iade şartlarına uygun iade alınan ürünlere ait pay, plastik poşet hariç, beyan edilecek toplam paydan mahsup edilebilir; fark sonraki döneme devredilir (Madde 12/A).

İmha ve geri dönüşüm açısından ne anlama gelir?

GEKAP, ürünlerin ömrü sonunda toplanması ve geri dönüştürülmesini finanse eden bir sistemdir; yükümlülük ürünün piyasaya arzıyla başlar. Atık yönetimi ve geri dönüşüm sektöründe çalışan veya ürün imha ettiren işletmeler, kendi ürün gruplarının listeye girip girmediğini kontrol etmelidir. Yükümlülüğü sona eren kişi, sona erme tarihinden itibaren bir ay içinde vergi dairesine bildirimde bulunmalıdır (Madde 14).