İmha Sözlüğü
GEKAP
Geri Kazanım Katılım Payı — belirli ürünlerin piyasaya sürülmesinde Çevre Kanunu kapsamında ödenen katılım payı. Beyanı hatalı yapılırsa idari para cezası doğurur.
Payı kim, neden öder?
Yükümlülük, 2872 sayılı Çevre Kanunu’na ekli listedeki ürünleri piyasaya süren ya da ithal eden işletmeye aittir. Fikri tek cümleyle özetleyelim: bir ürün ömrünü tamamladığında ortaya çıkacak atığın toplanma, taşınma ve geri kazanım maliyeti, o ürünü piyasaya süren tarafın üzerinde kalır. Bu nedenle pay bir vergi değildir; maliyeti kaynağına geri gönderir.
Ayrıca kritik bir ayrım var: yükümlülüğü satış değil, piyasaya sürme doğurur. Dolayısıyla doğru beyan için satış rakamına değil, piyasaya sürdüğünüz miktara bakmalısınız.
Hangi ürünler kapsamda?
Kapsam listesi geniştir. Ambalajın her türü bu listede yer alır: plastik, kâğıt-karton, cam, metal, ahşap ve kompozit. Bunun yanında plastik poşet, elektrikli ve elektronik eşya, ilaç, pil ve akümülatör, madeni ve bitkisel yağ ile lastik de kapsamdadır. Payı ürün grubuna göre kilogram ya da adet üzerinden hesaplarsınız. Öte yandan birim tutarlar her yıl değişir; bu yüzden güncel listeyi ve tutarları Geri Kazanım Katılım Payına İlişkin Yönetmelik sayfasından takip edin.
Beyan nasıl verilir, geç kalınırsa ne olur?
GEKAP beyannamesini elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığı’na verirsiniz. Beyan dönemi ise işletmenin defter tutma usulüne göre değişir. Eksik, hatalı ya da geç beyan iki sonucu birden doğurur: idari para cezası ve gecikme zammı. Kısacası gecikmenin bedeli yalnız cezadan ibaret değildir. Usul ve süreler için GEKAP Beyannamesi Genel Tebliği‘ne, cezaların dayanağı için 2872 sayılı Çevre Kanunu‘na bakabilirsiniz.
İmha süreçleriyle bağlantısı
Doğru beyan, piyasaya sürdüğünüz ürün ve ambalaj miktarını kayıt düzeyinde bilmenize bağlıdır. Burada en sık gözden kaçan kalem imhaya giden stoktur. Çünkü piyasaya hiç çıkmadan imhaya giden bir parti pay doğurmaz; ancak bunu ispat etmek belge ister. Belge yoksa iki yönlü hata mümkündür: ya gereğinden fazla ödersiniz ya da eksik beyan edip cezaya açık kalırsınız. Sonuç olarak ikisi de maliyettir.
Scrap’ın lisanslı imha ve geri dönüşüm süreçleri tam bu noktada devreye girer. Her partiyi türü, miktarı ve akıbetiyle kayda geçiririz; süreç sonunda ortaya ibraz edebileceğiniz bir belge çıkar. Böylece aynı belge hem çevre mevzuatını hem beyanınızın dayanağını karşılar. Kapsamdaki ürün gruplarına doğrudan dokunan hizmetlerimiz ambalaj imha ile elektronik cihaz imha; ayrıca ilaç ve kozmetik gibi gruplarda da aynı kayıt disiplini geçerlidir.
Ürün grubunuzun kapsama girip girmediğinden emin değil misiniz? Ya da imha kayıtlarınızın beyanı karşılayıp karşılamadığından? Bu durumda talep formu üzerinden uzmanlarımıza danışabilirsiniz.