İmha Oranı Başvuru Formu

İmha Oranı Tayini Başvuru Formu, 25 Mayıs 2018 tarihli ve 30431 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin (Sıra No: 496) EK 1 örneğidir. Form, Vergi Usul Kanunu’nun 278/A maddesinden yararlanmak ve imha oranının belirlenmesini istemek için Gelir İdaresi Başkanlığına yapılan başvuruda kullanılır (Madde 12). Başvuru formu kullanılmadan da yapılabilir; ancak başvurunun en az formdaki bilgileri içermesi gerekir.

Forma neler yazılır?

Formun örneğinde şu alanlar bulunur: başvuran mükellefin adı-soyadı veya unvanı, vergi dairesi ve vergi kimlik numarası, adresi ve telefon numarası; mükellefin ana faaliyet konusu ve içinde bulunduğu sektör; başvuru türü (yeni başvuru veya yenileme/revize); mükellefin ekonomik ve hukuki geçmişi hakkında özet bilgi; başvuru konusu hakkında kısa bilgi. Form tarih ve mükellef ya da yetkilisinin imzası/kaşesi ile tamamlanır.

İdare, Tebliğin 21. maddesi uyarınca başvuru formu ve yıllık takip raporunda değişiklik yapma yetkisine sahiptir; bu nedenle güncel form için Gelir İdaresi Başkanlığının yayımladığı sürüm kontrol edilmelidir.

Kimler başvurabilir?

278/A uygulamasından yalnızca kazançları bilanço esasına göre tespit edilen gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri yararlanabilir. Başvuru tarihinden önceki son hesap dönemi bilançolarında net satışlar ile aktif büyüklüğünün aritmetik ortalaması 10.000.000 TL’nin veya özsermaye büyüklüğü 5.000.000 TL’nin üzerinde olmalıdır (Madde 11). Bu tutarlar, Tebliğin yayımlandığı 2018 tarihli metindeki tutarlardır.

Tebliğ, uygulama kapsamındaki mal gruplarını da sayar: her türlü et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, yumurta, taze sebze ve meyve, unlu mamuller ile ilgili Bakanlıkça ruhsatlandırılan veya ithaline izin verilen insan ve hayvan sağlığı için kullanılan ilaçlar ve benzeri emtia. Bu emtianın yurt içinde satılıp raf ömrünün kısalığı, bozulma veya son kullanma tarihinin geçmesi nedeniyle iade alınmış olması ve imha işlemlerinin süreklilik arz etmesi gerekir (Madde 10).

Forma hangi belgeler eklenir?

Başvuru formu veya dilekçesi ekinde şunlar sunulur (Madde 12/2):

• Yararlanılmak istenen ürün grupları ve ayrıntılı ürün listeleri.
• Son beş hesap dönemine ait, ürün bazında ve miktar olarak yurt içi satışlar ile satıştan iadeler.
• Son beş hesap döneminde imha edilen emtia miktarını tür ve dönemlere göre gösteren tablo.
• İmha işlemlerine ilişkin belgeler.
• Kendi bünyesinde imha veya atık bertaraf tesisi olan ve ilgili mevzuata göre yetkili ya da lisanslı mükellefler için yetki veya lisans belgesinin noter onaylı örneği.

İdare eksik bilgi veya belge isteyebilir; istenen belgeler tamamlanmadıkça başvuru değerlendirmeye alınmaz (Madde 12/3-4).

Başvuru nasıl değerlendirilir ve imha oranı nasıl belirlenir?

İdare başvuruyu önce ön değerlendirmeye alır. Olumlu kanaat oluşursa dosya, imha oranının belirlenmesine yönelik araştırma yapılıp görüş ve öneri raporu hazırlanması için Vergi Denetim Kurulu Başkanlığına iletilir; rapor her ürün için uygun görülen imha oranına ilişkin kanaati de içerir (Madde 13). Ardından Gelir İdaresi Başkanı tarafından belirlenen bir başkan yardımcısı veya daire başkanının başkanlığında üç kişilik komisyon her ürün için imha oranını belirler ve mükellefin kabulüne sunar. Oran, mükellefin yazılı kabulüyle uygulanmaya başlar; kabul edilmezse o emtia için takdir komisyonu esaslı genel değerleme kuralları uygulanır (Madde 14).

Belirlenen oran, kabul beyanının verildiği hesap dönemi ile izleyen beşinci hesap döneminin sonuna kadar geçerlidir. İşe yeni başlayan mükellefin ilk yıl yaptığı başvuruda süre, kabul tarihini izleyen üçüncü hesap döneminin sonuna kadardır (Madde 14/2).

İmha ve geri dönüşüm açısından ne anlama gelir?

İmha oranı kabul edildikten sonra, oran dahilindeki imha işlemlerinde emtianın emsal bedeli sıfır sayılır (Madde 15). Bu da imha edilen emtianın değer kaybının dönem kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınmasını mümkün kılar. İmha tutanağı ve iade faturası icmali gibi belgelendirme şartları, imhanın kendi tesisinde ya da lisanslı bir atık işleme tesisinde yapılmasına göre farklılaşır; bu nedenle başvuru aşamasında imha yolunun açıkça tanımlanması önemlidir.

Uygulamada nelere dikkat edilmelidir?

Yenileme talebi, mevcut imha oranının geçerlilik süresinin bitiminden en geç dokuz ay önce yapılmalıdır; yeni ürün grubu için başvuru da revize kapsamında değerlendirilir (Madde 17). Başvuru bilgi veya belgelerinin eksik, yanlış ya da yanıltıcı çıkması, imha oranının iptal nedenidir (Madde 18/1-b). Oran aşıldığında aşan kısım için Tebliğin birinci bölümündeki genel değerleme kuralları uygulanır (Madde 20).