AEEE

Kısaltma neyi kapsıyor?

Kapsam sanıldığından geniştir. Beyaz eşyadan bilgisayara, aydınlatma ürününden tıbbi cihaza kadar elektrikle çalışan hemen her ürün, ömrünü tamamladığında bu tanıma girer. Ancak bu atıklar sıradan çöp değildir. Çünkü içlerinde kurşun, cıva ve kadmiyum gibi ağır metaller bulunabilir. Aynı zamanda bakır, alüminyum ve değerli metaller gibi geri kazanılabilir kaynaklar taşırlar. Kısacası hem risk hem değer aynı cihazın içindedir.

Sorumluluk kimde?

Elektrikli eşya piyasaya süren firmalar, ürünlerinin atığa dönüşen kısmı için toplama ve geri kazanım yükümlülüğü taşır. Bunun yanında kurumsal kullanıcı tarafında da bir sorumluluk doğar. Cihazı rastgele bir hurdacıya vermek zinciri kırar; üstelik atığın nereye gittiği belgelenemez. Bu nedenle imha kararı, çevre mevzuatı kadar kurumsal risk meselesidir. Çerçeveyi AEEE Yönetimi Hakkında Yönetmelik çizer; ürünün içindeki zararlı madde sınırlarını ise zararlı maddelerin kısıtlanmasına ilişkin yönetmelik belirler.

Gözden kaçan boyut: veri

Bilgisayar, sunucu, yazıcı ve akıllı cihazlar üzerlerinde veri taşır. Cihaz fiziksel olarak parçalansa bile disk okunabilir kalabilir. Dolayısıyla elektronik imhada süreç, veri taşıyıcılarını ayırmakla başlamalıdır. Nitekim bilgi güvenliği standartları da imhanın kaydını şart koşar. Konunun standart tarafı için ISO 27001 ve veri imhası sayfasına bakabilirsiniz.

Scrap’ın elektronik imha yaklaşımı

Scrap, elektronik ürünleri tek bir akış olarak görmez. İlk adımda veri taşıyan bileşenleri ayırırız. Ardından cihazı malzeme gruplarına ayırır ve geri kazanıma yönlendiririz. Her aşamayı tür, miktar ve akıbet bilgisiyle kaydederiz; süreç sonunda ortaya ibraz edebileceğiniz bir belge çıkar. Böylece tek dosya hem çevre yükümlülüğünü hem veri güvenliğini karşılar. Ayrıntı için elektronik cihaz imha sayfasına göz atabilirsiniz. Bu ürün grubu ayrıca GEKAP kapsamındadır; yani beyan tarafında da karşılığı vardır.

Peki cihaz toplandıktan sonra ne oluyor? Ürün önce bileşenlerine iner; metal, plastik ve devre kartı ayrı akışlara girer. Ardından özel tesisler devre kartlarındaki değerli metalleri geri kazanır. Tehlikeli bileşenler ise ayrı akışa gider. Yani doğru kurgulanmış bir süreçte cihazın büyük bölümü çöpe gitmez. Buna karşılık kayıt dışı bir akışta hem bu değer kaybolur hem tehlikeli bileşenlerin nereye gittiği bilinmez. Kısacası fark, cihazın kendisinde değil süreçtedir.

Elden çıkaracağınız cihazlarda veri riski var mı, emin değil misiniz? Bu durumda talep formu üzerinden uzmanlarımıza danışabilirsiniz.

Tüm sözlük terimleri