İmha işleminin ayı, vergi avantajının tarihini doğrudan belirler. Eylül ayında imha yapan kurum avantajı 17 Kasım 2023’te kullanır. Oysa Ekim ayında imha yapan kurum 30 Nisan 2024’ü bekler. Aradaki fark tam 165 gündür. Bu nedenle takvim, tutarın kendisi kadar önemlidir.
Geçici vergi dönemleri neden değişti?
Bu tabloyu 7338 sayılı Kanun doğurdu. Kanun 26 Ekim 2021 tarihli Resmî Gazetede çıktı ve yürürlüğe girdi. Ardından geçici vergi dönemleri üçer aylık dönemlere döndü. Ayrıca dördüncü geçici vergi beyannamesi ortadan kalktı. Değişiklik 2022 vergilendirme dönemlerinden itibaren hüküm doğurdu. Böylece mükellef yalnız ilk dokuz ay için üç beyanname verir. İmha edilen malın vergi tarafını VUK 278 ve 7103 sayılı Kanun sayfamız ayrıntısıyla anlatır.
Değişikliğin mükellefe bakan yüzü iki taraflıdır. Öncelikle bir beyanname yükü ortadan kalkar. Buna karşılık imha ayını kaçıran kurum avantajını çok geç kullanır. Kısacası aynı düzenleme hem kolaylık hem gecikme üretir.
Eylül ile Ekim arasındaki 165 gün
Konuyu bir örnek üzerinden açalım. Aynı mali veriyi iki ayrı takvime koyduk. Tablo iki senaryonun farkını tek bakışta gösterir.
| Örnek Mali Bilgiler | İmhanın EylülAyında Yapılması | İmhanın EkimAyında Yapılması |
| İmha Öncesi Firma Dönem Karı | 8.000.000,00 | 8.000.000,00 |
| Hesaplanan Geçici Vergi (%25) | 2.000.000,00 | 2.000.000,00 |
| İmha Kaynaklı Maliyet | 6.000.000,00 | 6.000.000,00 |
| İmha Sonrası Net Kar | 2.000.000,00 | 2.000.000,00 |
| Hesaplanan Geçici Vergi (%25) | 500.000,00 | 500.000,00 |
| İmha ile Sağlanan Vergi Avantajı | 1.500.000,00 | 1.500.000,00 |
| Vergi Avantajı Kullanılacak Tarih | 17/11/2023 | 30/04/2024 |
Tablo şunu söyler: iki senaryoda da avantaj 1.500.000 TL’dir. Değişen tek şey tarihtir. Eylül ayında imha yapan kurum aynı tutara 165 gün önce ulaşır. Üstelik bu fark nakit akışına doğrudan yansır. Ayrıca yıllık bütçeye de somut katkı sağlar.
Finansman kaynaklarına erişim giderek zorlaşıyor. Dolayısıyla erken gelen kaynak ayrı bir değer taşır. Kurum bu tutarla başka ödemelerini finanse edebilir. Ya da 165 günlük vadeli bir hesapta değerlendirebilir. Böylece avantajın üstüne ilave gelir koyar. Son olarak şunu söyleyelim: imha ayını seçmek, finansman kaynağını yönetmenin bir parçasıdır. Avantajın bütününü imhanın avantajları sayfasında bulabilirsiniz.
KDV ve gider kaydı hangi döneme girer?
Avantaj yalnız takvimden ibaret değildir. Öncelikle KDV tarafını doğru kurmak gerekir. İmha ettiğiniz ürünün KDV’sini daha önce indirim konusu yaptınız. Bu KDV’yi indirim hesaplarından hangi dönemde çıkaracağınız kritik bir sorudur. Ayrıca ne zaman beyan edeceğiniz de aynı ölçüde önem taşır. Zira maliyet bedelinin gider olacağı dönem de buna bağlıdır. Kural şöyledir: KDV Genel Uygulama Tebliği gereği daha önce indirdiğiniz KDV’yi imha tarihini kapsayan dönemin 1 No.lu KDV Beyannamesinde ilave edersiniz. Bu yazının yayımlandığı 2023’te satırın adı İlave Edilecek KDV idi; 2026/Mart döneminden bu yana 507 kodlu satırdır. Maliyet bedelini ise 496 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği gereği KDV dahil tutarıyla, takdir komisyonu kararının ya da imha tutanağının size tebliğ edildiği dönemde gider yazarsınız. Dolayısıyla avantajı Eylül dönemine taşımak için imhanın yanında tutanağın ya da kararın da Eylül içinde tebliğ edilmesi gerekir. Ayrıntıyı KDV Kanunu 30/c — zayi olan mallarda KDV sayfamız anlatır.
Yanlış dönem neye mal olur?
İmha işini profesyonel bir ekip yürütmelidir. Aksi hâlde avantajdan zamanında veya tam olarak yararlanamazsınız. Üstelik iş yalnız gecikmeyle bitmez. Yanlış zaman ve dönem üç ayrı yaptırım doğurabilir.
- vergi ziyaı cezası,
- özel usulsüzlük cezası,
- gecikme faizi.
Kısacası doğru takvim kadar doğru kayıt da gerekir. Nitekim ikisi birbirini tamamlar. Süreci birlikte planlamak isterseniz talep formumuzu doldurun.
Bu makale Medikal News’te 11 Eylül 2023 tarihinde yayımlandı.
İmha Sürecinizi Planlayalım
Vergi avantajı takvimi ve imha süreciniz hakkında ücretsiz danışmanlık alın.
