Ana içeriğe geç

İmha Tutanağı Nasıl Hazırlanır? Bilirkişi, Noter ve Vergi Dairesi Adımları

Tespit belgesinden vergi dairesine, imha tutanağındaki alanlar ve her belgenin düzenleyeni

Depo masasında iki kişinin elleri görünüyor; biri panodaki çok sayfalı bir belgeyi imzalıyor, yanında bir mühür duruyor; reflektörlü yelekli ve eldivenli bir çalışan ile arkada bulanık paletler var; imha tutanağı hazırlığını anlatan temsili görsel. Genel

Kısaca: İmha tutanağı, lisanslı tesisin yaptığı işlemi belgeler. Standart vergi akışında takdir komisyonu ayrıca emsal bedeli karara bağlar. Scrap, ilaç hizmetinde imha ve geri dönüşüm danışmanı olarak başvuruları yürütür, tesis tutanağını alır ve dosyayı müşteriye teslim eder.

Muhasebe stoktan düşmek için belge ister. Vergi dairesi de o belgeyi sorar. Çoğu firma imhayı yaptırır, ama tutanak eksik kalır. Bu yazı bir imha tutanağının nasıl oluştuğunu, hangi yolda hangi belgenin devreye girdiğini ve tutanakta hangi satırların bulunması gerektiğini anlatıyor. Vergi tarafının genel çerçevesi için zayi mal ve imha süreci rehberimize bakabilirsiniz.

Gıda ve içecek stoklarında da tesis tutanağı dosyanın bir parçasıdır.

İmha tutanağını kim düzenler?

Bu yazının konusu olan imha tutanağını, işlemi yapan lisanslı tesis düzenler. Noter imha tespit tutanağı ayrı bir belgedir. Scrap tutanak düzenlemez; tesisten alır, kontrol eder ve size teslim eder. Tespit belgeleri ise ilgili kurumdan çıkar: noter, bilirkişi, takdir komisyonu ya da sağlık müdürlüğü. İmha öncesi tespit belgeleri malın durumunu kayda alır. Tesis imha tutanağı işlemi belgeler. Noter imha tespit tutanağı ise noterin imha sırasındaki tespitini kayda geçirir. İkisi birbirinin yerine geçmez. İlgili usulde gereken bir belge eksikse stoktan düşme kaydının ispatı zayıflayabilir.

Yani bir dosyada birden fazla belge olur ve her birinin sahibi farklıdır. Bizim işimiz bu belgelerin sırasını kurmak ve dosyada bulunması gerekenleri takip etmektir.

İmha tutanağı dosyasında hangi belgeyi kim düzenler?

İmha tutanağını tesis, tespit belgelerini ilgili kurumlar veya bilirkişi, değerleme kararını takdir komisyonu düzenler. Takdir komisyonu, vergi değerlemesi için ürünü tespit eden ve emsal bedeli belirleyen kuruldur. Bu belgelerin birkaçı Scrap’in standart ilaç dosyasında birlikte bulunur.

BelgeKim düzenler?Ne işe yarar?Scrap ne yapar?
Tesis imha tutanağıLisanslı tesisTesisteki işlemi belgeler.Tesisten alır ve ilgili kurumlara verir.
Bilirkişi raporuBilirkişiİşlem öncesindeki tespiti belgeler.Başvuruyu yapar, tespite eşlik eder ve raporu alır.
İlaç veya tıbbi cihaz tespit kaydıSağlık müdürlüğünün eczacılık ya da tıbbi cihaz birimiİlaç veya tıbbi cihazın işlem öncesindeki tespitini belgeler.Başvuruyu yapar, tespite eşlik eder ve tesis tutanağını birime verir.
Noter imha tespit tutanağıNoterNoterin tespitini ayrı belgeler.Noter adımını koordine eder ve belgeyi dosyaya ekler.
Takdir komisyonu kararıTakdir komisyonuİmhası yapılan stokun emsal bedelini belirler.Başvuruyu yapar, tespite eşlik eder ve işlemden sonra kararı alır.
Gümrükteki ürün için imha başvurusuMüşteri adına gümrük müşaviriGümrük idaresine imha talebini iletir.İmha ve geri dönüşüm tarafını yürütür.
KDV dilekçesiScrap metni hazırlar, müşteri kaşeler ve imzalar.507 kodlu satırda yapılacak beyanı vergi dairesine bildirir.İmzalı dilekçeyi müşterinin bağlı olduğu vergi dairesine verir.

Ürün, değer kaybı ve vergi hedefinize göre vergi usulünü mali müşavirinizle belirlersiniz. Scrap bu karara göre başvuruları ve belge adımlarını yürütür. Vergi avantajı istemiyorsanız tek bir resmî yetkilinin gözetimi yeterli olabilir; süreç kısalır.

Noter, bilirkişi ve takdir komisyonu vergi dosyasında ne yapar?

İmha edilecek emtianın standart vergi değerlemesinde takdir komisyonu ürünü tespit eder ve emsal bedeli karara bağlar. Noter imha tespit tutanağı ve bilirkişi raporu gerektiğinde aynı dosyayı destekler. Vergi Usul Kanunu madde 278, bozulma ve kırılma gibi nedenlerle değeri önemli ölçüde düşen emtiayı emsal bedelle değerler. Emsal bedel 267. maddedeki diğer yöntemlerle belirlenemezse takdir komisyonu başvuru üzerine bedeli takdir eder. Takdire karşı vergi mahkemesinde dava açabilirsiniz. Ancak dava açmak verginin tahakkukunu ve tahsilini durdurmaz.

İmha işlemleri süreklilik gösteren mükellefler için madde 278/A ayrı bir yol açar. Gelir İdaresi Başkanlığı başvuruyu inceler ve ürün bazında imha oranını belirler. Bu orana kadar imha ettiğiniz emtianın emsal bedeli sıfır sayılır. Şartlarını imha oranı yol haritası yazımızda anlattık.

İlaç imhası nasıl yapılır ve ilaç imha tutanağı kimde kalır?

Standart ilaç akışında lisanslı tesis, resmî tespitlerden sonra işlemi yapar. Tesis tutanağı müşteri, sağlık birimi ve vergi dairesine gider. İlaçta sürece ilçe sağlık müdürlüğü girer. Scrap’in uyguladığı akışta önce takdir komisyonuna, bilirkişiye ve ilçe sağlık müdürlüğüne başvuruyu biz yaparız. Resmî kurumlar sayım ve tespiti yaparken Scrap ekibi eşlik eder ve çalışmayı fotoğraf ve videoyla kaydeder. Bilirkişi raporunu aldıktan sonra tesisten imha günü alır ve aracı ayarlarız. İmha günü noter hazır bulunur. Tesis ilacı imha eder ve imha tutanağını düzenler. Noter de imha tespit tutanağını hazırlar.

Standart ilaç akışında tesisin imha tutanağı üç yerde kalır. Bir örneğini ilçe sağlık müdürlüğü eczacılık birimine, bir örneğini vergi dairesine biz veririz. Bir örneği de sizin dosyanızdadır. Tıbbi cihazlarda tesis tutanağının bir örneğini sağlık müdürlüğünün tıbbi cihaz birimine Scrap verir. İlaç tarafının ayrıntılarını ilaç atıklarının zararı ve doğru imha süreçleri yazımızda bulabilirsiniz. Geri çekilen kusurlu ürünler ise ayrı bir süreçtir.

Noter imha tespit tutanağı ayrıca dosyaya girer. Başvuru ve sevk sırasını tarihi geçen ilaçlar rehberinde bulabilirsiniz.

İmha tutanağında hangi satırlar bulunmalı?

Tesis imha tutanağında tarih, atık kodu ve tanımı, miktar, irsaliye numarası ve tesisin işlem beyanı bulunur. Aşağıdaki satırlar bizim uygulamamızdır. Tutanakta ve dosyanın ilgili eklerinde şunlara bakarız:

  • Tarih ve yer: imhanın yapıldığı gün ve tesisin adresi.
  • Tesisin unvanı: imhayı yapan lisanslı tesis.
  • Mal bilgisi: atık tanımı ve miktar (kg) tesis tutanağında; ürün cinsi, parti ve son kullanma tarihi ürün listesinde ve tespit belgelerinde.
  • Tartım: tesisin kantar sonucu.
  • Yöntem ve atık kodu: yakma, geri kazanım ya da başka işlem ve altı haneli kod. Kodu atık sahibi ya da çevre mühendisi belirler.
  • Tespit atfı: noter, bilirkişi, komisyon ya da sağlık müdürlüğü belgesinin tarihi ve numarası.
  • İmzalar: tutanağı imzalayanların adı, unvanı ve imzası.
  • Kayıt atfı: fotoğraf, video ve sevk irsaliyesi.

Sonra tutanağı ve eklerini gönderdiğiniz ürün listesiyle karşılaştırırız. Miktar eşleşmesi kontrolün bir parçasıdır. Miktarlar tutmuyorsa farkı teslimden önce tesisle netleştiririz. Tutanağın bir kopyası muhasebenizde de durmalıdır, çünkü miktar tutarlılığını belgeler. İmha tarihi ile kararın tebliğ tarihi ve gider dönemi farklı olabilir.

İmha tutanağı vergi dairesine nasıl gider?

Standart takdir komisyonu akışında, tesis imha tutanağını işlemden sonra tespit belgeleriyle birlikte vergi dairesine veririz. Ardından takdir komisyonu kararını alırız. 496 sıra No.lu Tebliğ’in 8. maddesine göre gider, takdir komisyonu kararının ya da Tebliğ’de sayılan tutanağın tebliğ edildiği döneme aittir.

Scrap, KDV dilekçesini hazırlar. Müşteri dilekçeyi kaşeler ve imzalar, Scrap bağlı olunan vergi dairesine verir. Dilekçe, takdir komisyonu kararına konu ürünlerin KDV’sinin ilgili dönemin 1 No.lu KDV beyannamesinde 507 “Zayi Olan Mallar” satırında beyan edileceğini bildirir. Beyannameyi müşteri ve mali müşaviri verir.

VUK 278/A uygulamasını kullanan mükellefler, bu usule ait imha kayıtlarını ve belgelerini saklar ve istendiğinde ibraz eder.

KDV’de idare, imha ettiğiniz malı zayi mal sayar ve bu mala ait KDV’yi indirmenize izin vermez. Danıştay ise ilaç imhasına ilişkin bir kararında farklı düşünmüştür. Bu ayrışmayı imha edilen malın KDV’si yazımızda anlattık. İdari uygulamadan ayrılmak uyuşmazlık riski taşır. Somut durumu mali müşaviriniz ve hukukçunuzla değerlendirin.

Scrap imha tutanağı sürecinde ne yapar?

Ürün listenizi alır ve seçtiğiniz usule göre tespit başvurusunu yaparız. Standart ilaç akışında tespite eşlik eder ve bilirkişi raporunu alırız. Tesisten imha günü alır, taşımayı ayarlarız. Scrap, ürün ve bertaraf tesisi bilgilerini müşteriye gönderir. Müşteri sevk irsaliyesini düzenler, Scrap belgenin hazırlanmasını takip eder. Paletleri Scrap güvenlik bandıyla bantlarız. Yüklemeden sonra aracı seri numaralı Scrap mührüyle mühürleriz. Taşıyıcı aracı mühürlü olarak tesise götürür. Scrap ekibi tesiste mührü açar, indirmeyi ve işlemi izler, fotoğraf ve videoyla kaydeder. Ardından tutanağı tesisten alır. Tutanağı kontrol eder ve size teslim ederiz. Size kendi onayınız ve muhasebe kaydınız kalır.

Bütün belgeleri Online Takip Sistemi’nde bulursunuz. Sistem hangi adımın tamamlandığını ve kimin ne yaptığını gösterir. Tutanağı, tespit belgelerini ve raporları istediğiniz zaman indirirsiniz. Tek bir danışmanla yürüyen imha ve geri dönüşüm süreci böylece tek dosyada kapanır.

Online Takip Sistemi’nin Hizmet Veren Firmalar bölümünde tesis ve taşıyıcının güncel izin ve lisansları, tesisin kalite belgesi ve MoTAT (Mobil Atık Takip Sistemi) numarası ile araç ve şoför bilgileri görünür. Her imha ve geri dönüşüm sürecinin sonunda Scrap, sürecin sonucunu anlatan Sürdürülebilir Dönüşüm Raporu’nu müşteriye teslim eder. Tesis belgesinin kapsamı için lisanslı imha firması kontrol listesine bakabilirsiniz.

Elinizde imha ettirmek istediğiniz bir stok varsa talep formunu doldurun. Ürün listenize göre imha ve geri dönüşüm teklifini hazırlayalım.

Sık sorulan sorular

İlaç imha tutanağı nedir?

İlaç imha tutanağı, lisanslı tesisin yaptığı işlemi belgeler. Scrap standart ilaç akışında belgeyi ilgili kurumlara verir ve bir örneğini müşteriye teslim eder. Noter imha tespit tutanağı ayrı bir belgedir.

İlaç imhası nasıl yapılır?

Scrap’in standart vergi akışında resmî kurumlar ilaçları tespit eder, bilirkişi raporunu hazırlar. Lisanslı tesis işlemi yapar, ardından Scrap tesis tutanağını ilgili kurumlara verir ve komisyon kararını alır. Vergi avantajı istenmiyorsa süreç kısalabilir.

İmha tutanağı için noter şart mı?

Tesis kendi imha tutanağını düzenler. Noter şartı, işlemin dayandığı usule ve istenen belgelere bağlıdır. Müşteri vergi usulünü mali müşaviriyle belirler, Scrap o karara göre belge adımlarını yürütür.

Vergi dairesi imha tutanağını neden ister?

Tesis tutanağı, stoktan düşen malın imha edildiğini gösterir. VUK 278/A uygulamasını kullanan mükellefler, bu usuldeki imha kayıt ve belgelerini saklar ve gerektiğinde ibraz eder.

Hazır bir imha tutanağı şablonu var mı?

Şu an indirilebilir bir şablon yayımlamıyoruz. Tutanağı tesis düzenler; biz satırlarını kontrol ederiz. Yazıdaki satır listesi bizim uygulamamızdır; tek tip bir biçim değildir.

İmha tutanağını kim imzalar?

Tesis imha tutanağını tesis düzenler ve tesis yetkilileri imzalar. Tespit belgelerini noter, bilirkişi, komisyon ya da sağlık müdürlüğü düzenler. İmza yetkisini her dosyada belgeyi veren kuruma göre kontrol ederiz.

Kaynaklar

  • 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, madde 267, 278 ve 278/A
  • Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No 496, Resmî Gazete, 25 Mayıs 2018, sayı 30431)
  • Atık Yönetimi Yönetmeliği (Resmî Gazete, 2 Nisan 2015, sayı 29314), madde 5, 10 ve 12
  • KDV Genel Uygulama Tebliği, bölüm III/C-2.4 (idarenin zayi mal görüşü; ayrıntısı KDV yazımızda)

Bu yazı genel bilgilendirmedir; hukuki ya da vergi danışmanlığının yerini tutmaz. Anlatılan akış Scrap’in uygulamasıdır. Somut bir imha öncesinde mali müşavirinizden görüş alın.

İmha Sürecinizi Planlayalım

Vergi avantajı takvimi ve imha süreciniz hakkında ücretsiz danışmanlık alın.

Talep Formu Oluştur

İlgili Yazılar