Ana içeriğe geç

Lisanslı İmha Firması Nasıl Seçilir? Çevre Lisansı Sorgulama ve 8 Kontrol Maddesi

İmha ve geri dönüşümde belge, kapsam, taşıma ve tutanak: sorulacak sekiz soru ve uyarı işaretleri

Bir yönetici masada kalın bir izin ve uygunluk dosyasını karıştırıyor; pencerenin ardında bulanık bir atık işleme tesisi ve kamyonlar görünüyor; lisanslı imha firması seçimini anlatan temsili görsel. Genel

Kısaca: Lisanslı imha firması seçerken tesisin çevre lisansını ve kapsamını, taşıma düzenini, teslim kaydını, tutanağı, saha kaydını, vergi desteğini ve yazılı teklifi kontrol edin. Scrap, faaliyet alanlarında imha ve geri dönüşüm danışmanı olarak tesis ve taşıma organizasyonunu, saha kaydını ve belge akışını yürütür.

İmha ürünün hikâyesini bitirir, ama sorumluluğu bitirmez. Ürün kontrolsüz bir yerde kalırsa gri pazara sızar ve markanız zarar görür. İmhayı belgeleyemezseniz stoktan düştüğünüz malı vergi dairesine açıklayamazsınız. Bu yüzden lisanslı imha firması seçimi bir satın alma kararı değil, bir risk kararıdır. Bu yazı hangi belgeye, hangi soruya ve hangi uyarı işaretine bakacağınızı anlatıyor. Aynı riskin nasıl doğduğunu kontrolsüz imha yazımızda bulabilirsiniz.

Lisanslı imha firması ne demek?

Lisanslı imha firması, atığı çevre izin ve lisans belgesi olan tesiste işleyen firmadır. Atık Yönetimi Yönetmeliği kapsamında geri kazanım ve bertaraf lisanslı tesiste yapılır. Taşıma koşulları atığın türüne göre değişir. Tehlikeli atık ve Taşıma Tebliği’nin Ek-1 kapsamındaki atıklar için lisanslı araç gerekir. Kapsam dışındaki tehlikesiz atık lisanssız araçla taşınabilir. Yani “ucuza alıp götüren” bir aracı, belgesi yoksa lisanslı imha firması sayılmaz.

Burada açık bir ayrım yapalım. Scrap imha ve geri dönüşüm danışmanlığı verir; kendi tesisimiz yoktur. İmhayı ve geri dönüşümü lisanslı tesis yapar. Biz süreci sizin adınıza yönetiriz: tesisin belgesini toplar, resmî başvuruları yapar, taşımayı ayarlar, işlemi yerinde izler ve tutanağı size teslim ederiz. Böylece tek muhatabınız olur.

Lisanslı imha firması seçerken hangi 8 maddeye bakılır?

Tesis belgesini, kapsamı, taşımayı, teslim kaydını, tutanağı, saha kaydını, vergi desteğini ve yazılı teklifi kontrol edin. Karşılaştırmak için sekiz maddeyi her teklifte aynı sırayla sorun. Tablo her maddeyi, firmaya soracağınız soruyu ve Scrap’teki karşılığını gösterir.

Kontrol maddesiFirmaya ne sorarsınız?Scrap’te karşılığı
1. Çevre izin ve lisans belgesiİşlemi yapacak tesisin güncel belgesi var mı?Güncel tesis ve taşıyıcı belgeleri Online Takip Sistemi’nin Hizmet Veren Firmalar bölümünde görünür
2. Belgenin kapsamıTesis sizin ürün türünüzü ve atık kodunuzu kabul ediyor mu?Ürün listenizi tesisin kabul kapsamıyla eşleştiririz
3. TaşımaAtığınız lisanslı araç gerektiriyor mu, aracı kim sağlıyor?Atığın türüne göre lisanslı ya da lisanssız aracı biz ayarlarız
4. Teslim kaydıTesis atığı girişte kontrol edip tartıyor ve belge veriyor mu?Teslim ve tartım belgelerini dosyanıza koyarız
5. İmha tutanağıKim düzenliyor, neleri yazıyor?Tesis düzenler; biz kontrol eder ve size teslim ederiz
6. Kanıt kaydıFotoğraf ve video var mı, imhayı kim izliyor?Scrap paletleri bantlar ve yükleme sonrası aracı seri numaralı mühürle mühürler. Tesiste mührü açar, indirmeyi ve işlemi izler ve kaydeder.
7. Vergi desteğiNoter, bilirkişi ve takdir komisyonu adımlarını kim yürütüyor?Başvuruları, tespit randevularını ve vergi dairesi adımlarını biz yürütürüz
8. Yazılı teklifHangi kalem dahil, hangisi ayrı?Danışmanlık, bertaraf, nakliye, noter ve bilirkişi kalemlerini işin kapsamına göre ayrı yazarız

Takdir komisyonu, vergi değerlemesi için ürünü tespit eden ve emsal bedeli belirleyen kuruldur. İlk üç madde eleme sorusudur. Belgesi, kapsamı ya da taşıma düzeni net olmayan firmayla devam etmeyin. Kalan beş madde işin kalitesini ayırır. Örneğin iki firma da belge gösterebilir, ancak yalnız biri fotoğraf, video ve tutanak verir.

Çevre lisansı nasıl sorgulanır?

Lisanslı imha firması için belgenin ve eklerinin güncel nüshasını isteyin, kapsamı okuyun ve şüphede belgeyi veren kuruma sorun.

  1. Belgenin kime ait olduğuna bakın: tesisin unvanı ve adresi, ürünün gideceği yerle aynı mı?
  2. Geçerlilik tarihini ve faaliyet türünü okuyun: toplama, taşıma, geri kazanım ya da bertaraf.
  3. Belgede ürün grubunuzun ve atık kodunuzun bulunduğunu kontrol edin; belirsizse tesise sorun.
  4. Şüphe kalırsa belgeyi veren kuruma, yani Bakanlığa ya da il müdürlüğüne sorun.

Siz de aynı dört adımı her lisanslı imha firması için uygulayabilirsiniz. Bakanlığın Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü “Yetkilendirmeler ve Lisanslar” başlığı altında bazı listeler yayımlıyor.

Danışmanlık firması ile imha tesisi arasındaki fark ne?

Tesis atığı işler; danışmanlık firması süreci kurar, izler ve belgeler. İkisi de meşrudur, ancak teklifte kimin ne üstlendiği yazılı olmalıdır. Tesise doğrudan gidebilirsiniz. O durumda resmî başvurular, tespit randevuları, taşıma düzeni, tutanak kontrolü ve vergi dairesi adımları sizde kalır. Danışmanlık firmasıyla çalışırsanız bu işleri biz yürütürüz. Çok sektörlü, sık imha yapan ya da vergi dosyası hassas firmalar bu yüzden bize gelir.

Sektöre göre iş de değişir. İlaç imhasında ilçe sağlık müdürlüğü tespiti öne çıkar. Gıda ve içecek imhasında parti ve son tüketim tarihi kaydı belirleyicidir. Kozmetikte marka sızıntısı riski, elektronik cihazlarda veri taşıyan parçalar öne geçer. Tıbbi cihaz, tekstil ve ambalaj için de ayrı sayfalarımız var. Her ürün grubu ayrı bir süreçtir. Sekiz madde ise her sektörde aynı kalır.

Lisanslı imha firması teklifinde hangi kalemler olur?

Scrap’in teklifinde işin kapsamına göre şu kalemler ayrı yazılır: danışmanlık, bertaraf, nakliye, noter ve bilirkişi. Scrap’in teklifinde danışmanlık ücreti; danışmanlık hizmetini, yetkililerin ulaşım masraflarını, fotoğraf ve video çekimini kapsar. Kapsama giren diğer kalemler ayrıdır ve faturaları sizin şirketiniz adına düzenlenir.

Bertaraf bedeli teklifte tahmini tonajla yer alır ve tesisin tartımına göre kesinleşir. Noter ücreti eklerin sayfa sayısına ve işin kaç gün sürdüğüne göre değişir. İşi büyüten durumları da baştan sorun: ürünün iki ayrı depoda olması, farklı ürün gruplarının aynı listede yer alması ve listenin başvurudan sonra değişmesi. Yıl sonunda kurumlar yoğundur; Kasım ve Aralık işleri daha uzun sürer.

Teklifte hangi uyarı işaretlerine dikkat edilir?

Bir lisanslı imha firması belgesini teklif aşamasında gösterir. Göstermeyen firma ilk uyarı işaretidir. “Belge sonra gelir” cevabı da aynı işarettir. Şu durumlarda da durup soru sorun:

  • Teklif yalnız telefonda verilir, yazıya dökülmez.
  • Firma ürünü nereye götüreceğini söylemez.
  • Ürünü ücretsiz ya da para ödeyerek alıp götürmeyi önerir ve tutanak vermez.
  • Tutanak ürünü cins ve miktarıyla yazmaz.
  • Fotoğraf, video ya da teslim belgesi vermez.

Bu işaretleri gördüğünüzde nedenini ve teklifin hangi belgeleri kapsadığını sorun. Lisansı belgenin kendisinden doğrulayın. Aynı dikkat gümrükte bekleyen ürünler için de gerekir; konuyu gümrük imhası yazımızda anlattık. Atık sahibi olarak size düşen yükümlülükleri atık yönetimi ve yasal zorunluluklar yazımızda bulabilirsiniz.

Tesis atığı kabul ederken ne yapar?

Tesis atığı girişte kontrol eder ve tartar. Bir lisanslı imha firması bu kaydı size belgeyle verir. Tehlikeli atıkta taşıma MoTAT’a, yani Mobil Atık Takip Sistemi’ne kayıtlıdır. Kayıt atık sahibinin sorumluluğundadır; Scrap ile çalışıyorsanız gönderimi sisteme müşteri adına Scrap girer. Taşıyıcı yüklemeyi, tesis de teslim almayı onaylar. Atık kodunu atık sahibi ya da çevre mühendisi belirler. Biz ürün listenizi ve bu kodu tesisin kabul kapsamıyla karşılaştırırız. MoTAT kaydı gerekmeyen işlerde de teslim ve tartım belgesini isteriz.

Paletleri Scrap güvenlik bandıyla bantlarız. Yüklemeden sonra aracı seri numaralı Scrap mührüyle mühürleriz. Taşıyıcı aracı mühürlü olarak tesise götürür. Scrap ekibi tesiste mührü açar, indirmeyi ve işlemi izler, fotoğraf ve videoyla kaydeder. Ardından tutanağı tesisten alır.

Scrap, ürün ve bertaraf tesisi bilgilerini müşteriye gönderir. Müşteri sevk irsaliyesini düzenler, Scrap belgenin hazırlanmasını takip eder.

Scrap ile çalışırsanız süreç nasıl ilerler?

Ürün listenizi alır, uygun lisanslı tesisi ve aracı belirleriz. Belgeleri toplar, teklifi yazılı olarak veririz. Onayınızdan sonra gerekli resmî başvuruları yaparız. Vergi avantajlı işlerde tesis gününü resmî tespitten ve gerekiyorsa bilirkişi raporundan sonra alırız. Resmî kurumlar sayım ve tespiti yaparken Scrap ekibi eşlik eder ve çalışmayı fotoğraf ve videoyla kaydeder. İmha günü ekibimiz tesistedir; işlemi yerinde izler ve kaydeder. Tutanağı, fotoğrafları ve teslim belgelerini tek dosyada size veririz. Vergi tarafı gerekiyorsa noter, bilirkişi ve takdir komisyonu adımlarını da biz yürütürüz.

Sıralamayı tarihi geçen ilaçlar rehberinde, tesis ve danışman ayrımını da elektronik atık imhası ve geri dönüşümü örneğinde görebilirsiniz.

Bütün bu adımları Online Takip Sistemi’nden izlersiniz. Sistemde hangi adımın tamamlandığını ve kimin ne yaptığını görür, belgeleri istediğiniz zaman indirirsiniz.

Online Takip Sistemi’nin “Hizmet Veren Firmalar” bölümünde tesisin güncel çevre izin ve lisans belgesini, ilgili atık lisansını, kalite belgesini ve MoTAT (Mobil Atık Takip Sistemi) numarasını görürsünüz. Taşıyıcının güncel çevre izin ve lisans belgeleri, ilgili atık lisansı, plaka, araç ve dorse ruhsatları ile şoför ehliyeti de burada yer alır. Sistem ayrıca ürün listesi, kantar fişi, fatura ve dekont ile imha talep formunu gösterir. Her imha ve geri dönüşüm sürecinin sonunda Scrap, sürecin sonucunu anlatan Sürdürülebilir Dönüşüm Raporu’nu müşteriye teslim eder.

Ürün listeniz hazırsa talep formunu doldurun. Listenize göre Scrap’in imha ve geri dönüşüm teklifini hazırlayalım.

Sık sorulan sorular

Lisanslı imha firması nasıl anlaşılır?

Firmadan işlemi yapacak tesisin güncel çevre izin ve lisans belgesini isteyin. Belgedeki unvanı, adresi, geçerlilik tarihini ve faaliyet türünü okuyun. Şüpheniz varsa belgeyi veren kuruma sorun. Scrap’in süreçlerinde güncel belgeler Online Takip Sistemi’nin Hizmet Veren Firmalar bölümünde görünür.

Geri dönüşüm lisanslı firmaları hangileridir?

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü bazı yetki ve lisans listeleri yayımlar. Ürününüze uygun tesisi bulmak için güncel belgenin atık kodunuzu ve işlemi kapsayıp kapsamadığına bakın. Scrap’in seçtiği tesisin belgeleri Online Takip Sistemi’nde görünür.

Danışmanlık firması ile imha tesisi aynı şey mi?

Hayır. Tesis atığı işler. Danışmanlık firması süreci kurar, izler ve belgeler. Scrap bir danışmanlık firmasıdır; kendi tesisimiz yok, imha ve geri dönüşüm sürecini lisanslı tesislerle yürütürüz.

İmha firması atığı belgesiz taşıyabilir mi?

Taşımaya ilişkin belge ve araç şartları atık türüne bağlıdır. Tehlikeli atık ile Taşıma Tebliği Ek-1 kapsamındaki atıklar lisanslı araç gerektirir. Kapsam dışı tehlikesiz atık için araç lisansı zorunlu değildir.

İmhadan sonra hangi belgeleri almalıyım?

İmha tutanağını, teslim belgesini, fotoğraf ve video kaydını ve Sürdürülebilir Dönüşüm Raporu’nu almalısınız. Vergi tarafı gerekiyorsa dosyaya takdir komisyonu kararı da girer; noter imha tespit tutanağı ve bilirkişi raporu bu dosyayı destekler. Biz bunları tek dosyada teslim eder, Online Takip Sistemi'nde arşivleriz.

Fiyat tek başına seçim ölçütü olur mu?

Fiyatı belge ve hizmet kapsamıyla birlikte karşılaştırın. Bedel düşükse veya fotoğraf kaydı yoksa bunun nedenini ve hangi belgelerin teslim edileceğini sorun.

Kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirmedir; hukuki ya da çevre danışmanlığının yerini tutmaz. Şüphe hâlinde belge geçerliliğini belgeyi veren kuruma teyit ettirin.

İmha Sürecinizi Planlayalım

Vergi avantajı takvimi ve imha süreciniz hakkında ücretsiz danışmanlık alın.

Talep Formu Oluştur

İlgili Yazılar