İmha Sözlüğü
Zayi Mal
Değerini yitiren, satılamayacak hale gelen mal. Lisanslı imhası VUK 213 kapsamında gider yazılabilir ve vergi matrahını düşürür.
Hangi ürünler bu kapsama girer?
Zayi mal, artık satılamayacak duruma gelmiş üründür. Bu duruma gelmesinin birçok yolu vardır. Örneğin raf ömrü dolabilir, ambalajı zarar görebilir, üretim hatası taşıyabilir ya da mevzuat değişikliği satışını durdurabilir. Ancak ortak nokta değişmez: ürünün ticari değeri kalmamıştır. Buna karşılık ürün hâlâ kayıtlarda durur ve stok değerini şişirir.
Vergi tarafındaki karşılığı
Burası konunun en çok değer üreten kısmıdır. Değerini yitiren emtiayı, usulüne uygun belgelediğinizde gider ya da maliyet olarak dikkate alabilirsiniz; dolayısıyla vergi matrahınız düşer. Öte yandan belgesiz imha aynı sonucu vermez. Üstelik zayi olan mallarda katma değer vergisi indirimi de ayrı bir kurala tabidir. Çerçeveyi kıymeti düşen malların değerlemesi, imha edilecek emtiada doğrudan gider ve zayi olan mallarda KDV sayfalarında bulabilirsiniz.
Sık atlanan nokta: imha oranı
Klasik yol, her imha için takdir komisyonuna başvurmaktır. Ancak bu yol zaman alır ve sürekli imha yapan işletmeleri yavaşlatır. Bu nedenle belirli sektörler için hazır bir imha oranı uygulaması var. Böylece her parti tek tek komisyona gitmek zorunda kalmaz. Ayrıntı için imha oranı tebliği sayfasına bakabilirsiniz. Yine de oran uygulaması otomatik değildir; başvuru ve takip gerektirir.
Belge neden her şeyi belirliyor?
Vergi avantajı imha işleminden değil, imhanın kanıtından doğar. Yani ürünü yok etmek yetmez; neyi, ne kadarını, nasıl ve kimin imha ettiğini göstermek gerekir. Scrap’ın lisanslı süreçleri tam olarak bu kaydı üretir. Her partiyi tür, miktar ve akıbet bilgisiyle izleriz; süreç sonunda ortaya ibraz edebileceğiniz bir dosya çıkar. Bu ihtiyacın en yoğun olduğu alanlar gıda ve içecek imha, kozmetik imha ve ilaç imha süreçleridir.
Zamanlama da sonucu etkiler. Çünkü imhanın hangi hesap dönemine denk geldiği, avantajın ne zaman kullanılacağını belirler. Dönem sonuna sıkışan bir süreç, evrakı yetiştiremediğinizde bir sonraki döneme kayabilir. Bu nedenle imha planını takvimle birlikte kurmak gerekir. Ayrıca ürün depoda beklediği her ay hem yer hem sayım hem sigorta maliyeti üretir. Yani karar geciktikçe maliyet iki taraftan birden büyür.
Elinizdeki stok zayi mal kapsamına giriyor mu, emin değil misiniz? Bu durumda talep formu üzerinden uzmanlarımıza danışabilirsiniz.